اختلالات تیروئید از جمله بیماریهایی است که میتواند در سنین مختلف، از دوران جنینی تا بزرگسالی و حتی در دوران بارداری، سلامت فرد را تحت تأثیر قرار دهد. پزشکان با تأکید بر اهمیت غربالگری، تشخیص بهموقع و درمان مناسب، معتقدند کنترل عملکرد تیروئید نقش مهمی در پیشگیری از عوارض جسمی، اختلالات ذهنی و رشدی، مشکلات متابولیک و کاهش کیفیت زندگی دارد.
تیروئید یکی از غدد مهم بدن است که با ترشح هورمونهای حیاتی، نقش اساسی در تنظیم سوختوساز، رشد، تکامل مغزی، وزن، انرژی بدن و عملکرد بسیاری از اندامها دارد. اختلال در عملکرد این غده میتواند به شکل کمکاری یا پرکاری تیروئید بروز کند و در صورت تشخیص دیرهنگام، پیامدهای قابل توجهی برای سلامت فرد به همراه داشته باشد.
به گزارش روابط عمومی بهداشت و درمان صنعت نفت خارگ به مناسبت هفته تیروئید با چهار تن از پزشکان در حوزههای زنان، جراحی ، اطفال و داخلی به تشریح اهمیت بررسی تیروئید در گروههای مختلف سنی و ضرورت توجه خانوادهها به علائم هشداردهنده و انجام آزمایشهای غربالگری خصوصاً غربالگری کم کاری تیروئید مصاحبه گردید .
اهمیت کنترل تیروئید در دوران بارداری از نگاه متخصص زنان
دکتر شیرین شفقت متخصص زنان با اشاره به اهمیت بررسی عملکرد تیروئید در دوران بارداری اظهار کرد: یکی از نکات مهمی که در مراقبتهای دوران بارداری باید مورد توجه قرار گیرد، وضعیت تیروئید مادر است؛ چرا که ممکن است فرد پیش از بارداری هیچ مشکلی از نظر تیروئید نداشته باشد، اما در دوران بارداری دچار اختلالات تیروئیدی شود.
وی افزود: آزمایش عملکرد تیروئید جزو آزمایشهای اولیه و ضروری دوران بارداری است و لازم است کارکرد این غده در سهماهه اول، دوم و سوم بارداری مورد ارزیابی قرار گیرد، زیرا محدوده طبیعی آزمایش تیروئید در زنان باردار با زنان غیرباردار متفاوت است و تفسیر نتایج باید متناسب با شرایط بارداری انجام شود.
این پزشک تأکید کرد: تشخیص و درمان بهموقع اختلالات تیروئید، بهویژه کمکاری تیروئید در دوران بارداری، میتواند از بروز برخی مشکلات در جنین و نوزاد پیشگیری کند و نقش مهمی در سلامت مادر و نوزاد پس از زایمان داشته باشد.
کمکاری و پرکاری تیروئید از دیدگاه جراح
در ادامه،متخصص جراحی دکتر پویان با اشاره به نقش تغذیه، محیط زندگی و زمینههای خانوادگی در بروز اختلالات تیروئیدی گفت: در برخی موارد، کمکاری تیروئید میتواند به علت دریافت ناکافی ید در بدن ایجاد شود؛ موضوعی که در گذشته در برخی مناطق، از جمله مناطق کوهپایهای، بیشتر مشاهده میشد.
وی ادامه داد: مصرف نمک یددار و مواد غذایی حاوی ید، یکی از راههای مهم پیشگیری از کمبود ید و اختلالات ناشی از آن است. البته در مواردی که اصلاح تغذیه کافی نباشد درمان دارویی باید زیر نظر پزشک آغاز شود.
این جراح با اشاره به تفاوت علائم کمکاری و پرکاری تیروئید بیان کرد: در کمکاری تیروئید معمولاً سوختوساز بدن کاهش مییابد و فرد ممکن است دچار افزایش وزن، کندی حرکات، احساس خستگی،یبوست و در برخی موارد علائم ظاهری مانند بزرگی زبان وخشکی پوست شود. در مقابل، پرکاری تیروئید با افزایش فعالیت غده تیروئید همراه است و میتواند موجب تحرک زیاد، بیقراری، کاهش وزن، تپش قلب و افزایش سوختوساز بدن شود.
وی اهمیت اصلاح عملکرد اختلالات تیروئیدی را در بهبود کیفیت زندگی دانست و افزود: بسیاری از مبتلایان با درمان مناسب میتوانند زندگی طبیعی و باکیفیتی داشته باشند. همچنین در برخی خانوادهها، سابقه ابتلا به بیماریهای تیروئید بیشتر دیده میشود و این موضوع نشاندهنده نقش زمینههای ژنتیکی و خانوادگی در بروز بیماری است.
کمکاری مادرزادی تیروئید در نوزادان از نگاه متخصص اطفال
دکتر سیما گیتی فر متخصص اطفال نیز با اشاره به اهمیت غربالگری نوزادان برای تشخیص کمکاری مادرزادی تیروئید گفت: کمکاری مادرزادی تیروئید یکی از بیماریهای مهم دوران نوزادی است که شیوع آن حدود یک مورد در هر چهار هزار تولد است و در دختران تقریباً دو برابر پسران دیده میشود.
وی افزود: این بیماری میتواند علل مختلفی داشته باشد و کمکاری مادرزادی تیروئید ممکن است در بدو تولد بدون علامت باشد و علائم آن بهتدریج طی سه تا شش ماهگی، در صورت تشخیص داده نشدن و عدم شروع درمان، ظاهر شود. زردی طولکشیده نوزاد، فتق نافی، یبوست مقاوم، شلی بدن، خوابآلودگی، بزرگی دور سر نسبت به حالت طبیعی، تأخیر در رشد، کوتاهی قد و اندامها از جمله علائمی است که میتواند پزشک را به این بیماری مشکوک کند.
پزشک اطفال با تأکید بر اهمیت غربالگری نوزادان گفت: اگر این بیماری زود تشخیص داده شود، قابل درمان است؛ به همین دلیل غربالگری نوزادان تا روز پنجم تولد انجام میشود و در صورت تشخیص بیماری، درمان دارویی آغاز خواهد شد.
توضیح تکمیلی آموزشی از منظر طب داخلی
دکتر پدرام سید احمد شیرازی متخصص داخلی در این باره می گوید که اختلالات تیروئید در صورت تشخیص زودهنگام و درمان مناسب، در اغلب موارد قابل کنترل است. انجام غربالگری نوزادان، بررسی تیروئید در دوران بارداری، توجه به علائم هشداردهنده در بزرگسالان و مراجعه بهموقع به پزشک، از مهمترین راهکارهای حفظ سلامت تیروئید و پیشگیری از عوارض این بیماری محسوب میشود.
بهداشت و درمان صنعت نفت خارگ با تأکید بر اهمیت آموزش و آگاهیبخشی در حوزه سلامت، از خانوادهها میخواهد در صورت مشاهده علائمی مانند خستگی مداوم، تغییرات غیرطبیعی وزن، تپش قلب، اختلال رشد در کودکان، زردی طولکشیده نوزادان یا سابقه خانوادگی بیماریهای تیروئید، برای بررسی و دریافت مشاوره پزشکی اقدام کنند.